Uzm.Dr. Nermin Çalışır ile İnme Hakkında Merak Ettikleriniz


RÖPORTAJ: Ayşe Engez/ ayse@sagliktayenilikler.com

Romatem Bursa Hastanesi Nöroloji Uzmanı Dr. Nermi Çalışır’a inme ile ilgili merak ettiklerinizi sorduk.

İnme nedir?

İnme (felç); beyni besleyen damarların tıkanması veya çatlayarak kanaması sonrası orta çıkar. İnmelerin %80′ i tıkanma, %20’si kanama sonrasında gelişir. Beynin oksijen ve besin taşıyan damarlarında akım yetmezliği olur; damarın suladığı alanda kan dolaşımı olmadığında sinir hücreleri hasarlanmaya başlar.

Belirtileri nelerdir?

Her hastada belirtiler farklıdır. Beynin hasar gören yerine ve hasarlanan alanın büyüklüğüne göre; kol ve bacakta güç kaybı,  yürüyememe, his kaybı, baş dönmesi-denge bozukluğu, dilde pelteklik, konuşma-anlama güçlüğü, yüzde asimetri-ağızda kayma en sık gördüğümüz belirtilerdir.

Nasıl tedavi edilir?

İnme; birden ortaya çıkar, saatler ve günler içinde hasarlanma devam eder. Özellikle ilk 48 saat hastanın durumu yakın takip edilir. Kanama çok büyük değil ise ameliyat edilmez ve beyindeki hasarı azaltıcı serumlar kullanılır, 3 hafta kadar yatak istirahati gereklidir. Tıkanmada ise, ilk 4 saat içinde hastaneye ulaşmış ise, uygun hastalarda damar anjiosu ile damardaki pıhtı alınabilir ya da pıhtıyı eritecek ilaçlar verilebilir. Kan sulandırıcı iğne ya da tablet, hasarı azaltıcı serumlar kullanılır.

İlk haftalarda kullanılan ilaçların dışında inmeyi düzeltecek, hasarı geri döndürecek bir ilaç –serum-ameliyat vb. tedavi maalesef halen yok…Yapılmakta olan pek çok çalışma, geliştirilen ilaçlar var ancak kanıtlanmış değiller.

Risk faktörleri nelerdir?

Yüksek tansiyon, şeker hastalığı, kalp hastalığı, kolesterol yüksekliği, fazla kilo, sigara ve alkol, ailesel yatkınlık en çok gördüğümüz risk faktörleri…

Kendimizi nasıl koruyabiliriz?

Tansiyon yüksekliği, şeker ve kalp hastalığımız var ise, doktor kontrolünde kalarak verilen ilaçları düzenli kullanmak riski çok azaltıyor. Bireysel olarak yapabileceklerimiz çok daha fazla ve en önemlileri sigara ve alkolü bırakmak, düzenli yürüyüş ve egzersiz yapmak, fazla kiloları vermek, stresten uzak kalmak, düzenli uyku, bol sebze ve meyve ağırlıklı “Akdeniz Diyeti” ile beslenmek…

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR  Yalan Söyleme Hastalığı Mitomani'den Kurtulma Yolları

Nörolojik rehabilitasyonun faydaları nelerdir?

Rehabilitasyonda amaç nöroplastisiteyi geliştirmektir: yani sinir hücrelerinin gelişimi ve değişimi sağlamaktır. Hasar gören hücrelerin yaptığı işleri, yanındaki-etrafındaki komşu hücrelere öğretmeye çalışırız. Bu uzun süren, zor ve çok emek isteyen bir dönemdir.

Felç geçiren kişi tamamen iyileşebilir mi?

Çok küçük bir alanda, beynin ana görevlerini yapan alanların dışındaki hasarlanmalarda tama yakın iyileşmek mümkün. İnmede hedeflediğimiz iyileşme; günlük yaşantıdaki işleri (yürümek, tuvalete gitmek, giyinmek, yemek-içmek gibi) yardıma ihtiyaç olmadan yapabilir hale gelmektir.

Beyin ve sinir hücreleri; yenisi üretilmeyen, onarılması çok güç ve çok zaman alan bir sistemdir. Ne kadar zamanda ve ne oranda düzelme olacağı çok çeşitli faktörlere bağlıdır: beyinde hasarlanan yer ve büyüklük, eşlik eden hastalıklar, aile desteği, uygulanan tedavi ve rehabilitasyon, hastalık öncesindeki beynin durumu …

İnme Sonrası takip ne demek? Siz neler yapıyorsunuz?

Yoğun bakımdan yeni çıkmış, sağ kol ve bacağında hiç hareket olmayan, konuşma ve anlama fonksiyonu bozuk, ağızdan gıda ve su alamayan-burundan sonda ile beslenen bir hastayı düşünelim…Bu hastanın ana beyin damarında tıkanma sonucunda çok geniş bir alanda beyin dokusunda haraplanması var. Bu hasta için ilk hedefimiz yatak içinde destekle ve sonrasında desteksiz oturabilmesidir, bacağında bir miktar kas gücünün gelebilmesidir. Sonraki hedef ayağa kalkarak ayakta durabilmesi ve adım atabilir hale gelmesidir.

Başka bir hastada, denge merkezinde kanama sonrası hasar gelişmiş, güç kaybı kısmen düzelmiş, ayağa kalkabiliyor ama bir tarafına doğru yığılma-denge kaybı var: bu hastada ise denge ve savrulmadan yürümeyi çalışıyoruz.

Küçük; 1 cm den küçük bir alanda damar tıkanması sonucu;  beyindeki sağ kol ve elin hareketini sağlayan bölgede harabiyeti olan bir hastada ise; kol ve elin ince becerilerini geliştirmek için bambaşka bir rehabilitasyon ve çalışma programı düzenliyoruz.

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR  Küme Baş Ağrısı Nedir? Nasıl Tedavi Edilir?

Hastanın zaman içerisindeki düzelmesini de takip ederek, her değişen durumda biz de rehabilitasyonda farklı bir programa geçiyoruz. İlk aylarda uğraştığımız oturma-ayakta durabilme iken; üç-dört ay sonra yürümeyi çalışıyoruz.

Yorum Yaz