KAYNAK: LİV HOSPITAL
Kronik ürtiker; deri üzerinde meydana gelen kırmızı renkte ve kaşıntıya sebep olan şişlikler şeklinde belirti verir. Deri üzerinde oluşan bu şişliklere genel olarak ürtiker adı verilse de halk arasında “kurdeşen” olarak da bilinir. Kronik ürtikere neden olan durumlar kesin olarak bilinmiyor olmakla birlikte bu hastalığın sebebi çok büyük oranda bağışıklık sisteminde oluşan bir hasar ile ilişkilidir.
Kronik Ürtiker Nedir?
Kronik ürtiker, halk arasında “kurdeşen dökmek” olarak tabir edilen bir sağlık sorunudur. Kurdeşen belirtileri, son derece hızlı şekilde vücudun farklı noktalarında ortaya çıkan kırmızı renkteki minimal döküntüler gözlemlenmesi şeklindedir. Bu minimal boyutlu döküntüler, vücutta geliştikleri hızda aynı şekilde hızla kaybolur. Dolayısıyla ürtiker nedir, merak edenler için cilt üzerinde oluşan döküntüler şeklinde bir tanım yapmak mümkündür.
Akut Ürtiker
Söz konusu belirtilerin altı haftadan daha fazla sürmesi halinde hastalık, kronik ürtiker olarak adlandırılır. Altı haftadan daha az süren kurdeşen dökülmesi ise akut ürtikerdir. Çocuklarda kronik ürtiker, yaygın olarak gözlemlenen bir sağlık sorunudur. Dolayısıyla halk arasında kurdeşen dökmek, daha çok çocuklarla özdeşleştirilmiştir.
Kronik İdiyopatik Ürtiker
Ayrıca kronik ürtiker, kronik idiyopatik ürtiker olarak da bilinir. Kronik idiyopatik ürtiker nedir, merak edenler için kronik ürtiker ile karakterize olan bir hastalık yanıtını vermek mümkündür. Genç ve yetişkinlerde çocuklara oranla daha gözlemlenir. Kronik idiyopatik ürtiker belirtileri de kronik ürtiker ile benzerdir.
Çocuklarda Kronik Ürtiker
Çocuklarda kronik ürtikerin belirtileri, çok büyük oranda alerjin reaksiyonlar ile benzerlik gösterir. Ciltte hafif kızarıklık, yanma ve döküntüler şeklinde ortaya çıkan bu belirtiler, vücudun bir bölümüne ya da tamamına yayılabilir. Ayrıca cilt yüzeyinde oluşan döküntülerin renkleri, bazı durumlarda daha çık bir kırmızı ya da pembe şeklindedir.
Çocuklarda Kronik Ürtikerin Belirtileri
Çocuklarda ürtiker, yetişkinlere göre çok daha hızlı ortaya çıkan döküntüler biçiminde gözlemlenebilir. Buna ek olarak çocuklarda kronik ürtikerin belirtileri genel hatlarıyla şu şekildedir:
- Bazı durumlarda saniyeler ya da dakikalar içerisinde cilt yüzeyinde ortaya çıkan, boyutları değişkenlik gösteren pembe ya da kırmızı renkte döküntüler,
- Yüksek düzeyde kaşıntı ve batma hissi,
- Yanma hissi,
- Ciltte şişme,
- Kusma, karın ağrısı,
- Mide bulantısı
Kurdeşene bağlı olarak gelişen döküntüler, vücudun belli bir bölümünde oluştuktan sonra hızla kaybolup cildin başka bir yüzeyinde tekrardan belirebilir.
Kronik Ürtikerin Nedenleri
Altı haftadan daha kısa süren ürtikerin nedeni, çok büyük oranda alerjik reaksiyonlar ve buna bağlı etkenlerdir. Tüketilen yiyecekler ya da kullanılan ilaçlar bu deri üzerinde döküntülere neden olabilir. Bu noktada alerji tedavisi, etkili bir çözüm sunabilir. Kronik ürtiker ise bakteri ya da virüs gibi mikroorganizmaların yol açtığı enfeksiyon nedeniyle gelişir.
Kronik ürtiker nedenleri ise genel olarak şu şekildedir:
- Yüksek düzeyde alkol tüketimi,
- Alerjen gıdaların tüketilmesi,
- Hava sıcaklıklarının çok yüksek ya da çok düşük olması,
- Mikroorganizma taşıyan böcek ya da parazitler,
- Güneş ışığına doğrudan ve yoğun olarak maruz kalma,
- Alerjik etki gösteren bazı ilaçlar,
- Enfeksiyon,
- Aşırı stres hali,
- Yüksek düzeyde ve kesintisiz yapılan egzersizler
Tüm bu durumlarda kurdeşen oluşumunu tetikler. Cilt hastalıkları kategorisinde bulunan kronik ürtiker tanısının konulması halinde tedavi süreci mutlaka başlamalıdır. Kronik ürtiker tedavi edilmezse ciddi sağlık sorunlarını da beraberinde getirebilir.
Kronik Ürtikerin Tedavisi
Kronik ürtiker tedavisi, alerjik sorunlarından kaynaklanıyorsa genelde bu duruma sebebiyet veren durumun tespit edilmesi ve bu durumlardan kaçınılması ile uygulanır. Bununla birlikte ürtiker tedavisi, ilaç kullanımı ile de planlanabilir. Ürtikerin neden olduğu ya da türünden bağımsız olarak tedavi sürecinde antihistaminik ilaçlar kullanılır.
Anjiyonörotik ödem nedeniyle kronik ürtiker tanısı konuluyorsa, bu durumda daha çok hastane koşullarında tedavi uygulanır. Ürtiker tanısı koyulurken genellikle kan testleri tercih edilir. Aynı zamanda uzman hekim, cilt üzerinde fiziki bir muayene de yapar. Buna ek olarak uzman dermatolog tarafından dinlenen hasta öyküsü de teşhis ve tanı için son derece önemlidir.
Hasta şikayetleri, belirtiler hastanın tüketmiş olduğu gıdalar ya da kullandığı ilaçlar bu noktada dermatolog tarafından dinlenir. Kronik ürtiker nasıl geçer merak edenler için bu noktada hasta öyküsüne bağlı olarak uzman dermatoloğun yapacağı yönlendirmeler ile hastalığın kontrol altına alınması mümkündür.
Çocuklarda Ürtiker Yönetimi
Çocuklarda ürtiker yönetimi; çocuğun yaşına, yaşadığı şikayetlere, gene sağlık durumuna ve ortaya çıkan döküntülerin şiddetine bağlı olarak farklılık gösterir. Bu noktada yetişkinlerde olduğu gibi cilt üzerindeki döküntülere neden olan durum ya da potansiyel tetikleyiciler tespit edilir. Döküntüye neden olan durumların çocuktan uzak tutulması, çocuk sağlığı ve tedavi süreci açısından oldukça önemlidir.
Dolayısıyla çocuklarda deri döküntüleri gözlemlenmesi halinde bir uzman dermatologdan ya da sağlık kuruluşundan yardım almakta fayda vardır. Döküntülere ek olarak nefes almada zorlanma ya da nefes alırken tıkanma gibi durumlar gözlemleniyorsa, bu noktada mutlaka acil olarak bir sağlık kuruluşuna başvurmanız gerekir.
Günlük Yaşamda Dikkat Edilmesi Gerekenler
Günlük yaşamada ürtikere karşı alınabilecek en önemli önlem, alerjenlerden uzak durmaktır. Kurdeşenin en temel sebebi tetikleyici ajan olarak adlandırılan faktörlerin aktif hale geçmesidir. Tetikleyici ajanların etkisinin minimalize edilmesi, ciltteki döküntülerin herhangi bir ek tedavi gerektirmeksizin ortadan kalkmasını sağlayabilir.
Alerjenler, kabuklu deniz ürünleri, virüs ve bakteri temelli enfeksiyonlar, güneş ışığı, arı ya da sinek sokması, romatizmal hastalıklar, tiroit gibi faktörler tetikleyici ajan niteliğindedir. Bunların cildinize zarar verdiğini düşünüyor ya da kurdeşen oluşmasının temel sebebi olduğunu düşünüyorsanız, tetikleyici ajanlardan uzak durmalısınız.
Bununla birlikte altı haftadan uzun süren kurdeşen durumunda ise mutlaka uzman bir hekimden destek almalısınız. Kronikleşmiş ürtiker, ciddi sağlık sorunlarına neden olabilir. Öyle ki kronik ürtiker kanser arasında bir ilişki olduğuna yönelik çalışmalar mevcuttur.
